Interieur A11 Hembrug door bureau SLA & Ninja Zurheide

Onze studio maakt deel uit van de transformatie van A11, een monumentale industriële werkplaats op het Hembrugterrein in Zaandam. Voor dit project ontwierp bureau SLA de casco-renovatie van acht woon-werkunits. Oud en nieuw gaan in dit ontwerp een zorgvuldig gesprek aan met elkaar. Je vindt het project hier.

Het interieur is ontworpen samen met Ninja Zurheide. We wilden laten zien hoe restmaterialen, elk met een eigen cultureel of ecologisch narratief, kunnen worden gesublimeerd tot een rijk en gelaagd werklandschap. Het resultaat is een interieur dat zowel functionele kwaliteit biedt als ruimte voor stille reflectie op cycli van leven, dood en hergebruik. In het interieur is bewust gekozen voor materialen die traditioneel als afval worden beschouwd. Voor elk materiaal onderzochten we hoe de transformatie tot bouwmateriaal kon bijdragen aan zowel het eindproduct als het ontwerpproces.

Terrazzovloer van gemalen grafstenen

Het idee ontstond na het lezen van een krantenartikel waarin stond dat grafstenen van geruimde graven als afval worden verwerkt in funderingslagen voor wegen. Het leek absurd én respectloos: kostbare natuursteen en cultureel erfgoed tot puin gereduceerd. Nader onderzoek bevestigde dat dit normale praktijk is: bij het verlopen van grafrechten worden de resten herbegraven in een verzamelgraf en wordt de grafsteen als afval gedumpt. Na enkele telefoontjes verkregen we 25 ton afgedankte grafstenen. We startten een project om het restmateriaal te verwerken tot terrazzo, wat al snel uitgroeide tot een breder initiatief. Het werken met deze gedenkstenen riep nieuwe rituelen op rond leven en dood. De vloer brengt culturele herinnering en ecologisch bewustzijn samen.

CLT-interieur uit een Audi-paviljoen

Voor een Audi-paviljoen in München werd 300 m² kruislaaghout (CLT) van 120 mm dik gebruikt voor het dak. Na afloop van het twee weken durende evenement werden de panelen door A&A Expo op marktplaats gezet. We lieten met hen het hout nauwkeurig frezen tot blokken met mes-en-groefverbinding, waardoor de bouwen zo simpel was als het stapelen van LEGO-blokken. De constructieve én esthetische kwaliteiten van het CLT zijn maximaal benut in het ontwerp: kasten, kozijnen en deuren zijn volledig opgebouwd uit dit materiaal. De blokken zijn niet gelijmd en eenvoudig te demonteren voor toekomstig hergebruik.

Wandbekleding van restwol

In Nederland wordt jaarlijks meer dan 1,6 miljoen kilo schapenwol geproduceerd. Slechts een achtste deel wordt gebruikt, de rest wordt doorgaans verbrand. Het Hollands Wol Collectief verwerkt dit overschot tot vilt. Wij gebruikten dit materiaal voor akoestische wandpanelen, waarmee een ondergewaardeerd bijproduct een nieuwe waarde kreeg.

Dit project toont aan dat restmateriaal worden getransformeerd in architectuur met zowel functionele als emotionele waarde. Alle materialen krijgen waardering voor hun eigen biografie. Het resultaat is een unieke werkomgeving waarin elk oppervlak een verhaal vertelt: over circulariteit, vakmanschap en levenscycli. Daarmee voegen ze betekenis toe aan het dagelijks gebruik van de ruimte.

Het project is opgenomen in het Jaarboek Nederlandse Architectuur 2026.